Oficios tradicionais e ambulantes >Peneireiros
 
Comentado por Juan Pulgar Fernández

   Según Xoaquín Lorenzo, "a terra propia dos peneireiros é Esgos" na provincia de Ourense. O mesmo que outras profesións ambulantes, cada unha tiña a súa propia zona de traballo para evita-la competencia. En zonas de Galicia, Asturias, o Bierzo e Castela, aparecía esta profesión mesturada coa de afiador.
   Comezaban a súa labor en Febreiro ata Nadal, o resto de meses pasábanos nos seus fogares preparando os aparellos de labranza e a mercadoria para campaña seguinte. Vendíase o seu traballo polos pobos, casa por casa. Nos campos e nas feiras fixas a competencia era máis grande, pois cada un trataba de face-lo seu propio negocio, ás veces ata se tiraban os prezos con tal de vender.

   Para construir unha peneira, necesitábase:
-O aro de madeira.
-O cerquillo.
-A tea de aramio (alambre).

   A peneira ou cedazo, era o utensilio empregado para separa-lo salvado da fariña, consta de un aro de madeira e unha tea tecida de diversos materiais pechada pola súa parte de abaixo. A madeira empregada para o aro era de piñeiro, e a súa construcción comezábase centrando a madeira do tamaño desexado para clava-la ( unha vez conseguida a forma circular) polas beiras. Por debaixo ponse o coiro, o alambre, o aramio ou a tea.
   O coiro pode ser de carneiro, becerro ou can. Os buratos máis ou menos grandes fanse con ferros que actúan de sacabocados. A tea pode ser tecida con fios de seda, cerdas de cabalo (provenientes da "rapa das bestas") ou boi. A continuación tensábase e amarrábase con cravos pequenos. Para reforzar o fondo e tapa-los bordes poñíase por enriba outra peza de madeira, o cerquillo, que tamén se cravaba.
   Os peneireiros tamén construían pandeiretas, pandeiros redondos, caixas ou bombos.
   A labor de peneirar era feminina, a muller enchía con gran coidado o cedazo e mediante un movemento de vaivén facía que a fariña caera polos buratos na trama, mentras o salvado máis groso permanecía .Cribábase sobre unha "artesa" onde máis tarde amasárase a fariña para face-lo pan. O salvado restante, empregábase para a alimentación dos animais domésticos. A muller move as cadeiras ó cernar a fariña, de ahí a relación do movemento co amor. Nalgúns casos, peneiro significa ben tratado, mimado, estimado.
   Tamén ten que ver coa mediciña popular, xa que se empregaba para facer cruces sobre os enfermos con mal de ollo ó tempo que recitaban un salmo. Como noutras profesións ambulantes, ó comezar a mecanización comezou a súa ruína, non quedando máis remedio ó peneireiro que retirarse o seu fogar e adicarse a outras actividades.

 
Voltar a Oficios tradicionais e ambulantes